Keşşâf’ta Kelime Tahlillerinde Asıl Anlam Vurgusunun Manaya Etkisi
Yükleniyor...
Dosyalar
Tarih
2021
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Kur’ân lafızlarının manaya delaletinin tespitinde, kelimelere yüklenen anlamların belirlenmesi öncelikli roloynar. Ayetlerin tefsirinde kullanılan yöntemlerden biri de kelime tanımıdır. Kelime tanımı, ayetin mefhumunda ve yorumunda ortaya çıkacak manayı etkiler. Çünkü tefsir ve yorum, tanımlanan kelimedeki manaüzerine inşa edilmektedir. Kur’ân kelimelerini anlama ve tanımlama çabası, sahâbe döneminden itibarenbaşlamıştır. Başta Taberî (ö.310/922) olmak üzere ilk dönem müfessirler ve dilciler, kelime tahlillerindeönemli mesafeler almışlardır. Kur’ân kelimeleri tanımlamalarında ve tahlillerinde kendisinden sonra birçokmüfessirin ve dilcinin dikkatini çeken ve onları etkileyen müfessirler arasında Zemahşerî (ö. 538/1144) yeralır. O, Keşşâf’ta kelime tahlillerinde seleflerini geride bırakacak şekilde bir dizi yeniliklere ve derinliklerealan açmıştır. Zemahşerî Kur’ân kelimelerini tanımlarken zaman zaman başvurduğu bir usul ve yöntem olarak kelimelerin “asıl” anlamlarına vurgu yaptığı saptanmıştır. Bu araştırmada Zemahşerî’nin kelime tahlillerinde asıl anlam vurgusu yaptığı sekiz kelime incelenmiştir. İncelenen sekiz kelimenin kökleri şunlardır: -??-?/?-l-v, ?-?-?/n-f-s, ?-?-?-?/?-b-?-b, ?-?-?/b-s-l, ?-?-?/s?-r-b, ?-?-?/v-s-m, ?-?-?/v-r-d, ?-?-?/fv-t. Zemahşerî’nin bu kavramları tanımlama özgünlüğü, hangi mesajları ön plana çıkarmaya çalıştığı ve tanımlamaların manaya ne şekilde yansıdığı gibi yönler tespit edilmiştir. Çalışmada Zemahşerî’nin kelimelereyüklediği anlamlar, kendisinden önceki ve sonraki dilci ve müfessirlerin tahlilleriyle mukayese edilmiş, benzerlikler ve farklılıklar ortaya konmuştur. Ayrıca Zemahşerî’nin Kur’ân kelimelerine verdiği anlamlarla, günümüz Kur’ân mealleri arasında ne gibi farklılıkların olduğu tespit edilerek uygun meal teklifleri sunulmuştur.Yeni kelime meal önerileri, altı çizili biçimde italik yazı tipiyle gösterilmiştir.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Kur’ân, Zemahşerî, Tefsir, Kelime, Keşşâf, Asl
Kaynak
Tefsir Araştırmaları Dergisi
WoS Q Değeri
Scopus Q Değeri
Cilt
5
Sayı
2
