Hatay ilinde sanayi ve sanayi dışı bölgelerden toplanan inek sütlerinde bazı potansiyel toksik element düzeylerinin araştırılması: Sağlık risk değerlendirmesi

Yükleniyor...
Küçük Resim

Tarih

2022

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Bu çalışma Hatay ilinde organize sanayi ile organize sanayi dışında kalan bölgelerde yetiştirilen ineklerden farklı laktasyon dönemlerinde elde edilen süt örnekleriyle bu hayvanlar tarafından tüketilen yem ve su örneklerindeki bazı potansiyel toksik element (PTE) düzeylerinin belirlenmesi ve sağlık risk değerlendirmesinin yapılması amacıyla gerçekleştirildi. Çalışma kapsamında 24 farklı süt işletmesinden 216 adet çiğ inek sütü ile 72'şer adet yem ve su örneği alındı. Örneklerde alüminyum (Al), arsenik (As), kadmiyum (Cd), krom (Cr), bakır (Cu), demir (Fe), cıva (Hg), nikel (Ni), kurşun (Pb), selenyum (Se) ve çinko (Zn) düzeyleri indüktif olarak eşleşmiş plazma kütle spektrometresinde (ICP MS) ölçüldü. Sağlık risk değerlendirmesi için tahmini günlük alım (TGA) ve hedef tehlike katsayısı (HTK) parametreleri hesaplandı. Süt, yem ve su örneklerinde Al, As, Cr, Cu, Fe, Ni, Pb, Se ve Zn elementleri tespit edilirken Cd ve Hg elementleri tespit edilmedi. Süt örneklerinde Se hariç diğer elementler bakımından laktasyon dönemleri arasında anlamlı bir fark tespit edilemedi. Bölgeler arasında Zn hariç diğer element düzeyleri bakımından anlamlı farklılıklar olduğu belirlendi (P<0.05). Su örneklerinde bölgelere göre Cr, Cu, Fe ve Se elementleri bakımından anlamlı farklılıklar olduğu tespit edildi (P<0.05). Bölgeler arasında yemlerdeki tüm elementler bakımından anlamlı farklılıklar olduğu belirlendi (P<0.05). Tüm elementler için hesaplanan HTK değerlerinin 1'in altında olduğu tespit edildi. Sonuç olarak; tespit edilen PTE düzeylerinin süt tüketimi bakımından sağlık risk değerlendirmesinde tüketicide herhangi bir olumsuz etkiye neden olmayacağı ortaya konuldu. Bununla birlikte, farklı gıdaların tüketimi sonucu oluşabilecek maruziyetlerin sağlık risklerine yol açabileceği, bu bakımdan toksik elementler için sürekli izleme ve risk değerlendirme programlarının oluşturulması ve sürdürülmesi gerektiği kanaatine varıldı.
This study was carried out in order to health risk assessment and determine the levels of some potential toxic elements (PTEs) in the feed and water samples consumed by these animals and milk samples obtained in different lactation periods from the cows raised in areas outside the organized industry and organized industry of Hatay province. Within the scope of the study, 216 raw cow milk and 72 feed and water samples were taken from 24 different dairy farms. Aluminum (Al), arsenic (As), cadmium (Cd), chromium (Cr), copper (Cu), iron (Fe), mercury (Hg), nickel (Ni), lead (Pb), selenium (Se) and zinc (Zn) levels were measured in inductively coupled plasma mass spectrometer (ICP MS). For health risk assessment, estimated daily intake (EDI) and target hazard quotient (THQ) parameters were calculated. Al, As, Cr, Cu, Fe, Ni, Pb, Se and Zn elements were detected in milk, feed and water samples, while Cd and Hg elements were not detected. No significant difference was found between lactation periods in terms of elements except Se in milk samples. Differences between the regions were significant in terms of elements except Zn (P<0.05). According to the regions, significant differences were determined in Cr, Cu, Fe and Se element levels in water samples (P<0.05). It was determined that there were significant differences between the regions in terms of all elements in the feeds (P<0.05). It was determined that the calculated THQ values for all elements were below 1. In conclusion; it has been revealed that the detected PTE levels in terms of milk consumption will not cause any negative effects on the consumer in the health risk assessment. However, it was concluded that exposures that may occur as a result of consumption of different foods may lead to health risks, and in this regard, continuous monitoring and risk assessment programs should be established and maintained for toxic elements.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Veteriner Hekimliği, Veterinary Medicine, Hatay, Süt, PTE, Risk değerlendirmesi, ICP MS, Hatay, Milk, PTE, Risk assessment, ICP MS

Kaynak

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

Sayı

Künye