Antakya’da taşkına neden olan yan derelerde hidrograf analizi ile taşkın tahmini

dc.contributor.authorGevrek, İsmail
dc.contributor.authorİrvem, Ahmet
dc.date.accessioned2024-09-19T16:25:04Z
dc.date.available2024-09-19T16:25:04Z
dc.date.issued2021
dc.departmentHatay Mustafa Kemal Üniversitesien_US
dc.description.abstractAmaç: Bu çalışmanın amacı, Antakya merkezinden geçen ve debi ölçümü olmayan, yan derelerde meydana gelebilecek 2, 5, 10, 25, 50 ve 100 yıllık yinelenmeli taşkın debilerinin sentetik hidrograf yöntemleri ile tahmin edilmesidir. Yöntem ve Bulgular: Bu çalışmada, Ballıöz, Kisecik, Altınçay, Gülderen, Kuyucak, Karaksı, Dikmece, Arpalı ve Karaali derelerinin havza parametreleri CBS ile belirlenmiş ve DSİ, Mockus ve Gray sentetik yöntemlerinin hidrograf elemanlarını hesaplamada kullanılmıştır. İstatistiksel yöntemlerle farklı yinelenmeli yağış verileri elde edilmiş, Bu veriler SCS yönteminde kullanılarak, yağış verilerinden yüzey akış tahmin edilerek, üç sentetik yönteme göre derelerin 5, 25, 50, 100 yıllık taşkın hidrografları oluşturulmuştur. Yöntemlerin kıyaslanması sonucunda Gray yöntemi en büyük taşkın debisi değerlerini vermiştir. Gray yöntemi ile 100 yıllık taşkın debisi, Ballıöz deresi için 309 m3 sn-1, Kisecik için 283 m3 sn-1, Altınçay için 169 m3 sn-1, Karaksı için 295 m3 sn-1, Gülderen için 131 m3 sn-1, Kuyucak için 92 m3 sn-1, Dikmece için 270 m3 sn-1, Arpalı için 141 m3 sn-1, Karaali için 196 m3 sn-1 olarak tahmin edilmiştir. Taşkın debilerinin Mockus yönteminde, Gray’e göre yaklaşık %7 daha az, DSİ yönteminde ise Gray’e göre yaklaşık %50 daha az olduğu gözlenmiştir. Genel Yorum: Bu çalışma ile Antakya’da, taşkına neden olan ve akım ölçümü olmayan yan derelerin, havza parametrelerinden farklı yinelenme yılları için 3 farklı yöntem ile taşkın debileri hesaplanmıştır. Bu derelerde yapılacak taşkın önleme yapılarının planlanmasında proje debisi olarak en büyük taşkın debisini veren Gray yönteminden elde edilen debi değerlerinin kullanılması önerilmiştir. Çalışmanın Önemi ve Etkisi: Taşkınlar mal ve can kaybına neden olan doğal afetlerden biridir. Taşkınların zararından korunmak için çeşitli taşkın önleme ve koruma yapıları projelenir. Bu yapıların projelenmesinde bilinmesi gereken en önemli kriter taşkın debisidir. Taşkın debi değerleri, akım ölçümü olmayan akarsularda sentetik yöntemler kullanılarak hesaplanmaktadır. Bu çalışma ile Antakya merkezde bulunan 9 dere için farklı yinelenme yılları için taşkın debileri hesaplanmıştır. Karar vericilerin, taşkını önleyici su yapılarının daha doğru bir şekilde planlanmaları ve projelenmeleri konusunda, bu çalışmanın sonuçları önemli katkı sağlamıştır.en_US
dc.identifier.doi10.37908/mkutbd.932723
dc.identifier.endpage542en_US
dc.identifier.issn2667-7733
dc.identifier.issue3en_US
dc.identifier.startpage533en_US
dc.identifier.trdizinid1202022en_US
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.37908/mkutbd.932723
dc.identifier.urihttps://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/1202022
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12483/16191
dc.identifier.volume26en_US
dc.indekslendigikaynakTR-Dizinen_US
dc.language.isotren_US
dc.relation.ispartofMustafa Kemal Üniversitesi tarım bilimleri dergisi (online)en_US
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanıen_US
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccessen_US
dc.subjectSentetik hidrografen_US
dc.subjectTaşkın analizien_US
dc.subjectAsi nehrien_US
dc.subjectDSİ yöntemien_US
dc.subjectMockus yöntemien_US
dc.titleAntakya’da taşkına neden olan yan derelerde hidrograf analizi ile taşkın tahminien_US
dc.typeArticleen_US

Dosyalar

Orijinal paket
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Yükleniyor...
Küçük Resim
İsim:
16191.pdf
Boyut:
1.7 MB
Biçim:
Adobe Portable Document Format
Açıklama:
Tam Metin / Full Text